Obchody 30 rocznicy powstania Konfederacji Polski Niepodległej przez Związek byłych członków Konfederacji Polski Niepodległej w Krakowie

Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie oraz Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego zorganizowały konferencję naukową Konfederacja Polski Niepodległej na drodze do wolności. Konferencja odbyła się 10 września 2009 roku w Sali Amfiteatralnej Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

Konferencję otworzył i pierwszą część prowadził dr hab. Wojciech Bernacki, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Program konferencji:

Konfederacja Polski Niepodległej w PRL i w III RP

Konfederacja Polski Niepodległej 1979 – 1989. Zarys historii – dr Andrzej Anusz
Konfederacja Polski Niepodległej – model opozycyjności – Paweł Wierzbicki
Myśl Polityczna Leszka Moczulskiego – Maciej Zakrzewski (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie, doktorant Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego)
Konfederacja Polski Niepodległej wobec wydarzeń w 1989 roku – Grzegorz Wołek (Biuro Udostępnienia i Archiwizacji Danych Instytut Pamięci Narodowej)
Konfederacja Polski Niepodległej w III Rzeczypospolitej – Michał Wenklar (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie, doktorant Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego)

Część drugą prowadził Wojciech Frazik, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie

Konfederacja Polski Niepodległej w PRL – spojrzenie lokalne

KPN na ziemi płockiej – Jacek Pawłowicz (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Warszawie)
KPN na ziemi kieleckiej – Marek Jończyk (Instytut Pamięci Narodowej  - Odział w Krakowie - delegatura w Kielcach)
KPN na Białostocczyźnie – Emilia Świętochowska-Bobowik (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Białymstoku)
KPN na Górnym Śląsku – Krzysztof Łojan (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Katowicach)
KPN w Łodzi – Andrzej Czyżewski (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Łodzi)
KPN na Mazowszu – Włodzimierz Domagalski
KPN w Polsce południowo-wschodniej – Marcin Bukała (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Rzeszowie)
KPN w Toruniu i w Bydgoszczy do końca 1989 roku – prof. dr hab. Wojciech Polak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
KPN na Lubelszczyźnie 1979 – 1989 – Beata Białek (doktorant Instytut Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego)
KPN na Śląsku Opolskim w latach 1980 1991 – Zbigniew Bereszyński (Opole)
KPN na Pomorzu Zachodnim – Artur Kubaj (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Szczecinie)
Agentura w krakowskiej KPN. Wybrane przykłady – Marcin Kasprzycki (Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie)

W dyskusji zabrał głos Leszek Moczulski. Ustosunkował się do niektórych wypowiedzi. Zdaniem Moczulskiego niektóre fragmenty referatów należy dopracować, zweryfikować to, co jest w archiwach wytworzonych przez Służbę Bezpieczeństwa w zestawieniu z relacjami jeszcze żyjących osób.

Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie wyda publikację zawierającą wszystkie referaty.

Związek byłych członków Konfederacji Polski Niepodległej z lat 1979-1989 obchodził powstanie trzydziestej rocznicy Konfederacji Polski Niepodległej. Byli Konfederaci obchody zainaugurowali 29 września 2008 roku, a zakończyli je 11 września 2009 roku. Od wiosny 2009 roku co parę tygodni była rozsyłana pocztą elektroniczną informacja wraz z programem obchodów, mówiąca, że 11 września 2009 roku w Krakowie w sali Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” odbędą się obchody 30 rocznicy powstania KPN.

Komitet Honorowy obchodów 30 rocznicy powstania KPN nie zmienił się od września 2008 roku. W jego skład weszli:

Bogdan Klich, minister obrony narodowej – przewodniczący komitetu (Nie uczestniczył w obchodach w dniu 29 września 2008 roku, natomiast 11 września 2009 roku przybył dopiero w godzinach popołudniowych, już po zakończeniu uroczystości. Na ministra cierpliwie czekało kilkadziesiąt osób.)
Dr Małgorzata Radwan-Ballada, przewodnicząca Rady Miasta Krakowa, nie uczestniczyła w obydwóch spotkaniach.
Dr Marek Lasota, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, uczestniczył w obydwóch spotkaniach.
Kazimierz Barczyk, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego, 29 września 2008 r. uczestniczył w spotkaniu, (prowadził to spotkanie), 11 września 2009 roku nie przybył.
Prof. Tomasz Gąsowski, prezes Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, uczestniczył w obydwóch spotkaniach.
Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, kapelan organizacji niepodległościowych i solidarnościowych, uczestniczył w obydwóch spotkaniach.
Jacek Smagowicz, członek prezydium Komisji Krajowej NSZZ Solidarność, uczestniczył w obydwóch spotkaniach.

W skład Komitetu obchodów 30 rocznicy powstania KPN weszli byli konfederaci:

Zygmunt Łenyk, przewodniczący,
Krzysztof Bzdyl, wiceprzewodniczący,
Adam Macedoński wiceprzewodniczący,
oraz członkowie komitetu:
Danuta Kinaszewska, Krzysztof Kwiatkowski, Ryszard Pyzik i Marian Tatara.

Od kilku tygodni w informacjach o tych obchodach podawano, że prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył 34 byłych działaczy Konfederacji Polski Niepodległej. Bardzo hucznie zapowiadano, że odznaczenia w imieniu prezydenta wręczy były premier Jan Olszewski. W ostatniej chwili program obchodów został zmieniony. Z informacją rozesłaną pocztą elektroniczną 10 września 2009 roku o godzinie 10:15 nie wszyscy mogli się już zapoznać. Pierwsza godzina obchodów przedstawiała się następująco:

Godzina 10.00-11.00 Imprezy towarzyszące uroczystości:
- złożenie kwiatów pod pomnikiem Józefa Piłsudskiego
- odczytanie aktu założycielskiego KPN
- odśpiewanie pieśni „I Brygada”
- modlitwa za zmarłych i zamordowanych przez SB Konfederatów
- krótki program artystyczny w sali Sokoła

Tuż przed godziną dwunastą Zygmunt Łenyk otworzył uroczystości, witając wszystkich przybyłych. Po krótkim wystąpieniu, w którym nawiązał do wydarzeń sprzed trzydziestu lat na salę wszedł były premier Jan Olszewski. Sala przywitała byłego premiera owacją na stojąco (nie wszyscy jednak wstali i bili brawo). Zygmunt Łenyk przywitał Jana Olszewskiego jak bohatera narodowego i zbawcę narodu. Następnie poprosił go o zabranie głosu. Były premier nawiązał do powstania KPN jako partii politycznej, zaznaczył jednak, że wcześniej powstało Porozumienie Niepodległościowe. Chyba tylko przez roztargnienie zapomniał nadmienić, że nie odegrało ono żadnej roli w procesie odzyskiwania przez Polskę niepodległości.

Następnie Jan Olszewski poprosił panią Pawlak, która mu towarzyszyła, o odczytanie listu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, skierowanego do byłych i obecnych członków Konfederacji Polski Niepodległej. Tuż przed wręczeniem przez Jan Olszewskiego odznaczeń o głos poprosił Dariusz Wójcik. Oznajmił, że nie będzie mówił dłużej niż jedną minutę i złożył oświadczenie mniej więcej takiej treści:

Po aresztowaniu mnie, Leszka Moczulskiego, Krzysztofa Króla, Andrzeja Szomańskiego i Adama Słomki moja mama zwróciła się do Komitetu Prymasowskiego o pomoc. W Komitecie Prymasowskim mamę skierowali do mecenasa Jana Olszewskiego. Kiedy mama udała się do mecenasa Olszewskiego i w rozmowie przedstawiła, w jakiej przyszła sprawie, mecenas Olszewski oświadczył jej, że wolałby nie bronić osób z Konfederacji Polski Niepodległej i doradził jej, aby udała się do innego adwokata.

Dariusz Wójcik podał również drugi przykład odmowy obrony przez Olszewskiego. Identyczną sytuację miała żona Andrzeja Szomańskiego, również skierowana przez Komitet Prymasowski do mecenasa Olszewskiego, który także jej odmówił obrony jej męża.

Po tej wypowiedzi z sali wyszło 17 osób z Leszkiem Moczulskim na czele oraz Dariuszem Wójcikiem i Krzysztofem Królem (Wójcik i Król byli w gronie odznaczonych). W chwili wychodzenia było słychać pojedyncze głosy: zdrajcy, hańba. Po wyjściu z sali grupy byłych i obecnych członków Konfederacji Polski Niepodległej, Jan Olszewski – wróg Leszka Moczulskiego i Konfederacji Polski Niepodległej – rozpoczął odznaczanie. Odznaczenia otrzymali tylko byli członkowie KPN. A wśród odznaczonych znalazły się osoby, które poparły brutalne niszczenie KPN przez Adama Słomkę.

Krzyże Orderu Odrodzenia Polski otrzymali:
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski:
Krzysztof Bzdyl, Krzysztof Król, Zygmunt Łenyk, Brunon Ponikiewski, pośmiertnie ksiądz-kapelan KPN Stanisław Suchowolec, w imieniu którego order odebrał ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski:
Jacek Swałtek, Paweł Wielechowski, Dariusz Wójcik, Konrad Zbrożek, pośmiertnie Stanisław Baranek
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski:
Tomasz Baranek, Grzegorz Baziur, Czesława Bednarczyk, Jerzy Dobrowolski, Mirosław Dziewoński, Maciej Gawlikowski, Krzysztof Górski, Maria Grčar, Jerzy Jajte-Pachota, Ziemowit Kalinowski, Henryk Kozakiewicz, Przemysław Markiewicz, Eugeniusz Mąka, Krzysztof Mętrak, Agata Michałek-Budzicz, Wojciech Oberc, Ryszard Pyzik, Tadeusz Rola, Marian Stach, Artur Then, Andrzej Zapałowski, Przemysław Zawadzki, pośmiertnie Ryszard Skóra
Złoty Krzyż Zasługi – Jan Godłowski

Następnie zostały odczytane listy gratulacyjne, skierowane do byłych i obecnych członków KPN. Listy takie nadesłali:
Wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski (list został skierowany do Zbigniewa Andrzejewskiego z Siedlec, nie został jednak odczytany dniu 4 września 2009 roku na obchodach w Siedlcach, ponieważ za późno został doręczony),
Prezes Narodowego Banku Polskiego Sławomir Skrzypek,
W imieniu premiera Donalda Tuska lisy przesłał Sławomir Nowak – szef Gabinetu Politycznego Premiera.
Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela.

W czasie tych obchodów zabrali głos: pierwszy przywódca i współzałożyciel a obecnie honorowy przewodniczący Konfederacji Polski Niepodległej Leszek Moczulski, ponadto Adam Macedoński, Krzysztof Król, Dariusz Wójcik, Krzysztof Bzdyl oraz Marcin Kasprzycki z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie.

W czasie piątkowych obchodów zaistniały dwa nieporozumienia, za co pretensje kierowano do Władysława Borowca, zamiast pod właściwy adres, czyli do organizatora całej tej imprezy – Związku byłych członków KPN. W chwili wejścia kilkunastoosobowej grupy do sali „Sokoła”, w tym Leszka Moczulskiego, trwał już młodzieżowy program artystyczny, sala była prawie już wypełniona. Trzy rzędy krzeseł były zarezerwowane, na których były umieszczone tabliczki z informacją, dla jakiej osoby to miejsce jest przeznaczone. Po chwili do Władysława Borowca podeszła osoba z uwagą, że nie ma miejsca zarezerwowanego dla Leszka Moczulskiego. Odpowiedź Borowca była następująca: nie do mnie te pretensje, nie ja jestem organizatorem i za nic tu nie odpowiadam. Mimo to wzburzona osoba domagała się od Borowca wyjaśnień, dlaczego nie ma miejsca dla Moczulskiego. Sprawa się wyjaśniła po rozmowie Borowca z Łenykiem, który oświadczył, że po występie zespołu młodzieżowego zostanie ustawiony stół prezydialny, za którym jest przewidziane miejsce dla Leszka Moczulskiego. W przerwie ta sama osoba skierowała drugą uwagę do Borowca o brak kwiatów, które miały być złożone przez Leszka Moczulskiego przy pomniku Marszałka Józefa Piłsudskiego, tuż przed rozpoczęciem obchodów. Odpowiedz Borowca była identyczna jak w pierwszym przypadku. W tej rozmowie kilka osób przyłączyło się do krytyki Władysława Borowca.

Tu są zdjęcia z uroczystości